Journal
งานยอยศยิ่งฟ้าอยุธยามรดกโลก: คู่มือชมงาน และทางลัดสายน้ำเลี่ยงรถติด
โดย The Mercury Editors30 กรกฎาคม 25695 นาที
งานยอยศยิ่งฟ้าอยุธยามรดกโลกคืองานประจำปีที่ใหญ่ที่สุดของจังหวัด — ราวสิบวันสิบคืนที่อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาแปลงร่างเป็นเวทีกลางแจ้ง โบราณสถานเปิดไฟ การแสดงแสงเสียงเล่าเรื่องราชธานีเก่ากลางซากวัดจริง ตลาดย้อนยุคและขบวนแห่เต็มถนนรอบเกาะเมือง งานจัดขึ้นเพื่อฉลองวันที่อยุธยาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโกเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2534 จึงมักตกอยู่กลางเดือนธันวาคม — ช่วงอากาศดีที่สุดของปีพอดี แต่ปีที่เพิ่งผ่านมาก็มีการเลื่อนไปจัดเดือนกุมภาพันธ์ ดังนั้นเช็กประกาศจังหวัดก่อนวางทริปทุกครั้ง สิ่งที่บทความส่วนใหญ่ไม่บอกคือ นี่คือช่วงที่ถนนรอบเกาะเมืองติดหนักที่สุดของปี และมีอีกมุมหนึ่งของงานที่คนเดินในงานไม่มีวันเห็น — มุมจากกลางแม่น้ำ
งานยอยศยิ่งฟ้าคืออะไร และจัดช่วงไหนของปี
หัวใจของงานคือการฉลองสถานะมรดกโลก อุทยานประวัติศาสตร์ทั้งผืน — วัดมหาธาตุ วัดราชบูรณะ วัดพระราม วัดพระศรีสรรเพชญ์ — เปิดไฟยามค่ำ และการแสดงแสงเสียงชุดใหญ่ใช้โบราณสถานจริงเป็นฉากหลัง เล่าเรื่องสี่ร้อยกว่าปีของราชธานีด้วยนักแสดงนับร้อย งานเปิดตั้งแต่ช่วงบ่ายแก่ไปจนดึก โดยการแสดงหลักเป็นรอบขายบัตรหลายระดับราคา ตั้งแต่บัตรนักเรียนไปจนถึงที่นั่งพร้อมระบบแปลภาษา กำหนดการปกติคือกลางเดือนธันวาคม ผูกกับวันครบรอบการขึ้นทะเบียนเมื่อธันวาคม 2534 แต่ตารางจริงประกาศโดยจังหวัดเป็นปี ๆ ไป และรอบล่าสุดก็พิสูจน์แล้วว่าเลื่อนได้ — วิธีที่ชัวร์ที่สุดคือค้นชื่องานพร้อมปี พ.ศ. แล้วดูประกาศจากหน่วยงานราชการโดยตรง
ไฮไลต์ที่ไม่ควรพลาด
ถ้ามีเวลาคืนเดียว ให้เวลากับสามอย่างนี้ อย่างแรกคือการแสดงแสงเสียง — ไม่ใช่เพราะเทคนิคอลังการอย่างเดียว แต่เพราะฉากหลังเป็นวัดจริงอายุหลายร้อยปี ความรู้สึกต่างจากโรงละครโดยสิ้นเชิง อย่างที่สองคือตลาดย้อนยุค ที่พ่อค้าแม่ค้าแต่งชุดไทย อาหารและข้าวของจัดวางแบบตลาดครั้งกรุงเก่า และนักท่องเที่ยวจำนวนมากก็เช่าชุดไทยเดินงานจนกลายเป็นภาพจำของงานไปแล้ว อย่างที่สามคือตัวโบราณสถานยามเปิดไฟ — วัดที่คุณเคยเห็นตอนกลางวันภายใต้แดดจัด กลายเป็นอีกสถานที่หนึ่งเมื่ออาบแสงสีทองกลางความมืด เดินช้า ๆ รอบนอกเขตการแสดงก็ได้ภาพที่หาไม่ได้ในสิบเอ็ดเดือนที่เหลือของปี ส่วนขบวนแห่และการแสดงพื้นบ้านบนเวทีย่อยเป็นของแถมที่โผล่มาตามตารางของแต่ละปี
ความจริงเรื่องคนและรถ
นี่คือคืนที่เกาะเมืองอยุธยารับคนมากที่สุดของปี และถนนรอบอุทยานก็รับไม่ไหวตามระเบียบ ช่วงหกโมงถึงสามทุ่มของคืนวันศุกร์-เสาร์-อาทิตย์คือจุดพีค — ทั้งคนกรุงเทพที่ขับมาเย็นวันนั้น ทั้งคนท้องถิ่นทั้งจังหวัด มาเจอกันบนถนนไม่กี่สายรอบเกาะเมืองพร้อมกัน ที่จอดรถใกล้งานเต็มเร็ว และขาออกหลังการแสดงจบคือช่วงที่หนักที่สุด ถ้าจะขับรถมา ทางที่เบากว่าคือมาถึงก่อนสี่โมงเย็น จอดไว้นอกวงในของเกาะเมือง เดินหรือใช้รถรับจ้างท้องถิ่นเข้าไป แล้วยอมกินมื้อดึกรอให้คลื่นขาออกผ่านไปก่อนค่อยกลับ หรือไม่ก็เลือกคืนกลางสัปดาห์ที่คนบางกว่าเห็นได้ชัด — แลกกับการแสดงบางชุดที่อาจจัดเฉพาะสุดสัปดาห์ ทั้งหมดนี้คือเหตุผลว่าทำไมทริคข้อถัดไปถึงคุ้มค่าที่สุดในช่วงงาน
ทริคของคนริมน้ำ: ชมเมืองเปิดไฟจากแม่น้ำ
อยุธยาเป็นเกาะ — เจ้าพระยาและป่าสักโอบเมืองเก่าไว้ทั้งวง และแม่น้ำไม่มีวันรถติด นี่คือความจริงง่าย ๆ ที่เปลี่ยนช่วงงานทั้งช่วง ขณะที่ถนนรอบอุทยานอัดแน่น ผิวน้ำกลับว่างและเย็น และวัดริมน้ำอย่างวัดไชยวัฒนารามหรือป้อมเพชร ซึ่งอยู่ในกลุ่มโบราณสถานที่เปิดไฟยามค่ำอยู่แล้วตลอดปี ก็สวยที่สุดเมื่อมองจากกลางลำน้ำ — เงาไฟทองย้อยลงมาบนผิวน้ำแบบที่คนยืนบนฝั่งไม่มีทางเห็น รอบเรือเย็นและรอบดินเนอร์ในช่วงเดือนงานตรงกับพระอาทิตย์ตกที่เร็วที่สุดของปีพอดี ฟ้ามืดตั้งแต่หกโมง แปลว่าคุณได้ทั้งแสงทองยามเย็นและเมืองเปิดไฟในเที่ยวเดียว วิธีใช้ที่เข้าท่าคือแบ่งครึ่ง: ค่ำหนึ่งเดินงานเต็ม ๆ อีกค่ำหนึ่งอยู่บนน้ำ มองเมืองเดียวกันจากมุมที่คนในงานไม่มี แล้วขึ้นฝั่งกินมื้อค่ำริมน้ำโดยไม่ต้องง้อที่จอดรถแม้แต่คันเดียว
วางทริปฤดูหนาว: ช่วงที่ดีที่สุดของทั้งงานและแม่น้ำ
ความบังเอิญที่งามที่สุดของงานนี้คือปฏิทิน — ช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์คือฤดูหนาวของภาคกลาง อากาศแห้ง ฟ้าใส ลมริมน้ำเย็นสบายทั้งกลางวันและค่ำ ตามข้อมูลภูมิอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยา นี่คือช่วงที่ฝนน้อยที่สุดและอากาศเย็นที่สุดของปีในลุ่มเจ้าพระยา ซึ่งแปลว่าไม่ว่างานจะตกเดือนธันวาคมตามธรรมเนียมหรือขยับตามประกาศ ตัวฤดูก็ยังยืนพื้นให้เสมอ วิธีวางทริปที่ได้ครบ: เผื่อเวลาสองคืน มาถึงบ่ายวันแรกให้ทันเดินโบราณสถานตอนแดดร่ม ค่ำแรกลงเรือชมเมืองเปิดไฟจากแม่น้ำ วันที่สองเที่ยวช้า ๆ แล้วเก็บค่ำสุดท้ายให้กับตัวงานเต็มรูปแบบ ถ้าปีไหนพลาดช่วงงานไป ก็อย่าเพิ่งเสียดายเกินเหตุ — เมืองเปิดไฟริมน้ำและอากาศฤดูหนาวยังอยู่ครบทั้งฤดู ส่วนตัวงานนั้นกลับมาทุกปี แค่ต้องเช็กวันให้ดีเท่านั้นเอง
แหล่งอ้างอิง